Θεσμός Λαϊκών

Ιστορικό του Θεσμού

Ακολουθώντας την ίδια πορεία και στην Ελλάδα και εν προκειμένω στην Θεσσαλονίκη ο θεσμός των Λαϊκών Αγορών ιστορικά εξελίσσεται με αυτόν τον τρόπο και αρχίζει να μορφοποιείται την περίοδο του μεσοπολέμου, ερήμην αρχικά της Πολιτείας, η οποία παρεμβαίνει στα τέλης αυτής της περιόδου, με τον υποτυπώδη έλεγχο των μικροπωλητών κυρίως ως προς την κατοχή αδείας άσκησης του επαγγέλματος ενώ παράλληλα κάνουν δειλά την εμφάνισή τους και οι πρώτες συνδικαλιστικές δραστηριότητες των πωλητών προκειμένου να νομιμοποιήσουν το επάγγελμά τους και να κατοχυρώσουν τους χώρους εργασίας τους.

Ενώ οι ομάδες αυτές των πωλητών, μικροπωλητών, παραγωγών, μικροεπιτηδευματιών σταθεροποιούνται σε κάποια σημεία κάποιων περιοχών της πόλης, παρεμβαίνει αποφασιστικά και ουσιαστικά η Πολιτεία και με τον νόμο 5647 του 1932 ιδρύεται Ταμείο Λαϊκών Αγορών το οποίο σαν αρμοδιότητα έχει την οργάνωση, την λειτουργία και τον έλεγχο των Λαϊκών. Αν και το εν λόγω Ταμείο καλύπτει μόνο την περιοχή της Πρωτεύουσας και του λεκανοπεδίου Αττικής, αποτελεί ένα σοβαρό βήμα για την νομική κατοχύρωση του θεσμού και σε πανελλήνιο επίπεδο.

Στην Θεσσαλονίκη και στην υπόλοιπη Ελλάδα οι Λαϊκές Αγορές εξακολουθούσαν να λειτουργούν κυρίως με την ευθύνη των ίδιων των εργαζομένων σ’ αυτές – τους ίδιους τους πωλητές δηλαδή – και κατά περίσταση άλλων τοπικών φορέων, Δήμου, Αστυνομίας κλπ. των οποίων η συμμετοχή στα της λειτουργίας των Αγορών περιοριζόταν στην έκδοση της άδειας του μικροπωλητή, από πλευράς Αστυνομίας και για την καταλληλότητα του καταληφθέντα χώρου από πλευράς Δήμου, στοιχεία που εν πάσει περιπτώσει αποτελούσαν προσπάθειες οργάνωσης δεδομένου ότι ο αριθμός των πωλητών, μικροπωλητών και παραγωγών διαρκώς μεγάλωνε και η ανάγκη ελέγχου άρχισε να γίνεται επιβεβλημένη. Κάποια στιγμή για την αντιμετώπιση μερικών προβλημάτων ο νόμος 2323/95 δέχθηκε κάποιες τροποποιήσεις με τον 3190/03 για την καλύτερη λειτουργία των Λαϊκών Αγορών.

Το νομικό πλαίσιο βάσει του οποίου λειτουργεί σήμερα ο θεσμός ξεκινάει την διαμόρφωσή του για τη Θεσσαλονίκη το 1984 με την Νομαρχιακή Απόφαση ΕΜ 2440/84 ( βάσει ΥΠ 4167/84 και ΥΠ 4634/84 ) όπου για πρώτη ουσιαστικά φορά τίθεται ο θεσμός υπό τη στενότερη εποπτεία της Πολιτείας, αναγνωρίζοντας έτσι τον ουσιαστικό ρόλο αυτής της μορφής λιανικού εμπορίου στην Ελληνική κοινωνία και στην Εθνική οικονομίας, ενώ με τον νόμο 2323/95 έρχεται να δώσει την τελική απάντηση και λύση στο ζήτημα του θεσμού στα πλαίσια της αποκέντρωσης, αποσαφηνίζοντας και μεταφέροντας αρμοδιότητες από το κέντρο στην περιφέρεια και συγκεκριμένα στις δευτεροβάθμιες τοπικές Αυτοδιοικήσεις, εξουσιοδοτώντας αυτές να ρυθμίζουν ανάλογα με τις τοπικές ανάγκες και ιδιαιτερότητες τα του θεσμού των Λαϊκών Αγορών. Τώρα πλέον από 7/2005 κι έπειτα και στη Θεσσαλονίκη οι Λαϊκές Αγορές μπαίνουν σε πλαίσιο άλλων θεσμών και συγκεκριμένα στον Οργανισμό Λαϊκών Αγορών Θεσ/νίκης (Ο.Λ.Α.Θ.).

Σε εφαρμογή του παραπάνω νόμου η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Θεσσαλονίκης από το 1996 θεσμοθετεί την υπ. αριθμ. 172/96 Κανονιστική απόφαση ολοκληρώνοντας έτσι το νομικό πλαίσιο όπου ρυθμίζονται τα της λειτουργίας του θεσμού για την Θεσσαλονίκη.

Σίγουρα το σημερινό νομικό πλαίσιο καλύπτει σε μεγάλο βαθμό τις ανάγκες του θεσμού αλλά με δεδομένα:

– την περιστασιακή και αποσπασματική παρέμβαση της Πολιτείας επί μακρόν,
– τις ραγδαίες σε παγκόσμιο επίπεδο, κοινωνικές και οικονομικές εξελίξεις,
– την ολοκλήρωση της ένταξης της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση,

το γεγονός ότι οι Λαϊκές Αγορές αποτελούν ζωτικό χώρο διαρκώς αναπτυσσόμενο, καθίσταται αυτό ένα πλαίσιο με βάση τα παραπάνω δεδομένα, αρκετά ελλειπές αφού δεν δίδει ολοκληρωμένες απαντήσεις τουλάχιστον στο σκέλος της καθιέρωσης ενός ενιαίου, Πανελλαδικού τρόπου κάλυψης των αναγκών του θεσμού.